آیت الله نکونام: دروغ مانع تحقق اقتصاد اسلامی است

آیت الله نکونام با توضیح زمینه‌های لازم برای ایجاد اقتصاد اسلامی، خاطر نشان کرد: «دروغ» اقتصاد اسلامی را متلاشی می‌کند و تا زمانی که در جامعه این امر شیوع دارد سخن گفتن از اقتصاد اسلامی مشکل است.

به گزارش گروه راهبرد خبرگزاری دانا و به نقل از شفقنا ، آیت الله نکونام در درس خارج فقه خود در مدرسه فیضیه به توضیح زمینه‌های لازم برای ایجاد اقتصاد اسلامی پرداخت و خاطر نشان کرد: «دروغ» اقتصاد اسلامی را متلاشی می‌کند و تا زمانی که در جامعه این امر شیوع دارد سخن گفتن از اقتصاد اسلامی مشکل است.

نویسنده کتاب «قرآن کریم و زمینه‌های اقتصادی» با استناد به موارد کاربرد ماده «کذب» در قرآن توضیح داد: این ماده ۲۸۲ مرتبه در قرآن کریم مورد استفاده قرار گرفته که ۲۸۱ مورد آن به صورت جمع آمده و تنها یک مورد آن به صورت مفرد استفاده شده که آن هم به صورت تعلیقی بیان شده؛ پس دروغ اگر در ساختار فرهنگی مورد پژوهش و دورسازی اجتماعی و فردی قرار نگیرد یک امر کلی و عمومی می‌شود و در بین همه افراد وجود فراوان پیدا می‌کند.

آیت الله نکونام ادامه داد: قرآن به دنبال بیان واقعیت هاست و برنامه و راهکاری را هم که ارایه می‌دهد با همین نگاه واقع بینانه است. همانگونه که می‌گوید « ان الانسان لفی خسر الا الذین آمنوا و عملوا الصالحات» یعنی غالب انسان‌ها دچار خسرانند اینجا هم با جمع آوردن ماده کذب می‌گوید، دروغ در جوامع یک مساله عمومی است ولی باید مورد تصحیح قرار گیرد.

استاد برجسته اقتصاد اسلامی حوزه علمیه قم در توضیح زمینه‌های شیوع دروغ در جوامع گفت: دروغ یک ضمیر ناخود آگاه دارد و انسان‌ها به اندازه ضعف و ترس باطنی‌شان دروغ می‌گویند پس علت دروغگویی ترس و ضعف است. هر مقدار در جوامع آزادی محدود شود و استبداد قوت پیدا کند و فقر رواج یابد دروغ هم افزایش پیدا می‌کند.

وی افزود: چون در طول تاریخ به طور غالب زورگویان و اربابان ستمگر بر مردم حاکم بوده‌اند ، جامعه شکست هایش را با دروغگویی پوشانده است لذا ما در روانشناسی بر اساس میزان ترسی که در اشخاص وجود دارد می‌توانیم به میزان دروغگو بودنشان پی ببریم. افرادی که ترس زیاد دارند حتی به خودشان هم دروغ می‌گویند اما از افراد شجاع کمتر دروغ شنیده می‌شود.

استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در بیان عوامل و زمینه‌های دروغ به رابطه دروغ و درایت و شجاعت اشخاص اشاره کرد و ادامه داد: دروغ به قوت قلب و جبلی آن بستگی دارد، نه حتی به ایمان و کفر؛ یعنی ایمان صوری افراد در میزان دروغگویی‌شان تاثیر کم‌تر دارد بلکه شجاعت و قوت قلب می‌تواند جلو دروغ را بگیرد اگرچه ایمان حقیقی هم قوت و شجاعت است و می‌تواند مانع دروغگویی شود.

وی در توضیح روش‌های کاستن شیوع دروغ گفت: باید با استبداد زدایی و ایجاد آزادی در جوامع از میزان دروغ کاست، اگر در مسجدی آزادی نباشد در همانجا هم دروغ شایع می‌شود و این معضل می‌تواند جامعه را عفونی کند.

آیت الله نکونام در ادامه سخنانش به مذاکرات گروه ۵+۱ اشاره کرد و با مثبت دانستن گفت و گو و مذاکره با دنیا خاطر نشان کرد: مذاکره خوب است و ان شاءالله برای مردم ما خیر باشد اما تا دروغ شیوع داشته باشد حتی با لغو تحریم‌ها هم مشکل اقتصاد حل نمی‌شود. امروز که ۳۵ سال از انقلاب می‌گذرد دولت هنوز نمی‌تواند میزان ثروت شهروندانش را محاسبه کند و اطلاعات دقیقی از میزان سرمایه‌های افراد ندارد. امروز شما نمی‌توانید بگویید ۱۰ سرمایه دار اول این کشور کیست و مراکز مذهبی ما چقدر سرمایه دارند.

نویسنده کتاب «گزر‌ها و گریز‌های جامعه» دروغ و سرقت را دو قرین خواند و درباره اقتصاد اسلامی گفت: اقتصاد اسلامی زیرساخت‌های مخصوص به خود را دارد. زیرساخت‌های این اقتصاد اخلاق و اعتقادات اسلامی است و یکی از زیرساخت‌های لازم برای داشتن اقتصاد سالم صدق و راستگویی است.

وی با تاکید بر اصالت داشتن راستگویی در این باره توضیح داد:اگر به طبیعت نگاه کنید همه درختان به طور طبیعی سبز و شادابند در این شرایط طبیعی ممکن است چند درخت آفت زده و شاخه شکسته هم دیده شوند. جامعه طبیعی هم همینگونه است یعنی اصل و غلبه با صدق راستی است نه اینکه امروز در برخی از جوامع غربی شنیده می‌شود که کذب و صدق هر دو به اقضاء هستند بلکه صدق علیت در کلام دارد و دروغ در صورت ضرورت یا مصلحت استثنا می‌شود.