جلد دوم کتاب «حقوق نوبنیاد» شامل بحث‌های
حقوق اساسی، همچون بحث «آزادی»، «حقِ تعیین سرنوشت»، «مصونیت» و «حکومت» می‌باشد.
این کتاب، برای «آزادی» تعریفی نو دارد که در مقام توضیح آن، به نقد دیدگاه‌های رقیب می‌پردازد.
از بحث‌های مهم کتاب حاضر، نقد نگاه عرضیِ غرب به عقاید و باورهای دینی و بیان تفاوت‌ها و ناسازگاری‌های نظریه‌ی «عدالت اجتماعی» با «ولایت شیعی» می‌باشد.
این کتاب، بررسی انواع حکومت‌ها و بیان دقیق امتیازات و کاستی‌های ساختار حکومت دموکراسی را در خود دارد.
در بحث رابطه‌ی «جمهور» با «اسلام» نیز نقدهای دقیقی بر دیدگاه‌های مطرح دارد.
همچنین ساختار فعلی حکومت «جمهوری اسلامی» و نظریه‌ی «ولایت فقیه» را با نو‌اندیشی‌های فراوان توضیح می‌دهد.
فصل نهم: حق آزادی، تعیین سرنوشت و مصونیت
حق آزادی
آزادی؛ حقیقتی ثانوی
محدودیت‌های آزادی
ضرورت تشخیص مسیر آزادی
آزادی؛ خود شدن طبیعی
نقطه ی شروع آزادی
تاوان آزادی
حرکت موزون و رقص آزادی
آزادی و همسری
بسط آزادی
کمال ویژه و آزادی
صداقتِ آزادی
آزادی؛ بستر عشق
هماهنگی پذیرش آزاد اسلام و تکلیفی بودن احکام
تفاوت میان واقعیت و حقیقت آزادی
الزامات قانونی آزادی
نقد دیدگاه‌ها
آزادی از دیدگاه اسلام
آزادی؛ شعار جمهوری اسلامی
پایه‌های آزادی
وطن
مردم
شریعت
شعار: «وطن، مردم و دین»
نفی نظام برده داری
مبانی آزادی
محدودیت؛ طبیعت آزادی
نقد محدود شدن آزادی به عدالت
آزادی عقیده
تفاوت میان اندیشه و ابراز عقیده
ابراز عقیده؛ حقی اجتماعی
ممنوعیت تفتیش عقیده
تفاوت تفتیش عمل با تفتیش عقیده
آزادی عقیده و حقوق بشر
مبانی آزادی عقیده در سکولاریسم
رابطه ی نسبیت و آزادی عقاید
ارزش عقیده
برتری عقیده بر اندیشه
معرفت؛ معیار عقیده
اطلاق حق
ضرورت شناخت حق
نقد نگاه عرضی غرب به عقاید
نقد نظریه ی اصل اخلاقی
اسلام ولایی؛ آینده ی جهان
نقد دیدگاه‌ها
ارتداد و آزادی عقیده
آزادی بیان
ضرورت آزادی بیان در نظام آموزشی
بستر آزادی بیان
قانون ارایه ی مستدل اندیشه‌های نوظهور
آزادی بیان نمایندگان مجلس
آزادی رسانه‌های عمومی
آزادی‌های اجتماعی
اقلیت‌های مذهبی
تعهدات بین المللی
حق تعیین سرنوشت
حکومت؛ تجلی گاه حق سرنوشت
رابطه ی حکومت با مردم
تفاوت حکومت با وکالت و ولایت
حکومت ولایی؛ شکفته ی عشق
تفاوت عدالت اجتماعی با ولایت شیعی
نقد دیدگاه‌ها
حق مصونیت
مصونیت؛ تکلیف حاکم
رابطه ی مشروعیت و مصونیت
عوامل مصونیت ساز
سلامت اجتماعی
تعریف سلامت
انواع مصونیت
مصونیت حیثیتی
مصونیت تردد و اقامتگاه
مصونیت شغلی
مصونیت‌های اجتماعی
مصونیت قضایی
ممنوعیت تجسس
فصل دهم: حکومت جمهوری اسلامی
سه ضلع کشور
وطن
مردم
حکومت
انواع حکومت‌ها
حکومت دموکراسی
پناه دموکراسی
ثبوت دموکراسی، بهانه ی اثبات دموکراسی
نقد ساختار دموکراسی
حکومت الهی
مقام اثبات حکومت الهی
حقانیت حکومت الهی
ضرورت احراز شرایط حاکم اسلامی
جمهوری اسلامی
نظام جمهوری اسلامی ایران
شاخص جمهوری اسلامی
جمهوری
رابطه ی جمهور با اسلام
نقد نظریه ی تفکیک «جمهوری» از «اسلامی»
نقد نظریه ی تفکیک «آرمان‌های اسلامی» از «مدیریت اسلامی»
بنیاد‌های حکومت اسلامی
ابتنای حکومت بر قدرت
لزوم توجه به زمانه ی غربت و تقیه ی شیعه
مردم پذیری؛ تجلی قدرت حکومت اسلامی
نقد نظریه ی «جمهوری دموکراتیک اسلامی»
نقد نظریه ی تفکیک احکام ثابت از متغیر
نقد نظریه ی تقسیم دین به ذاتی و عرضی
نقد نظریه ی تفکیک ارزش‌ها از روش‌ها
نقد نظریه ی تنزیل حکومت از شأن امامت
خاستگاه تعارض علم و عقل با دین
نقد نگاه حداقلی به شریعت
نقد نظریه ی تکلیف محوری فقه
ساختار جمهوری اسلامی
مکتبی بودن جمهوری اسلامی
هدف حکومت اسلامی
ولایت امر؛ ضامن سلامت کارگزاران
حکومت جمهوری اسلامی
پایه‌های نظام جمهوری اسلامی
وظایف دولت
محوریت و حاکمیت موازین اسلامی
ولایت فقیه
ولایت فقیه؛ استمرار امامت
ولایت فقیه؛ نظریه ی ناظم محور
پیشینه ی نظریه ی ولایت فقیه
ضرورت تعبیه ی رکن چهارم نظام
حکم انشایی خبرگان رهبری
نقد اشکال دور
حق نظارت، تصرف و تصدی گری فقیه
تفاوت ولایت فقیه با ولایت بر صغار و مجانین
برتری کلی اسلام بر احکام جزیی
تفاوت میان نظام اسلامی و دولت اسلامی
شخص بودن رهبری
اطلاق و تقیید ولایت فقیه
رابطه ی ولی فقیه با قانون اساسی
شگرد‌های ولایت فقیه
تنفیذ مردمی
انتصاب الهی و انتخاب و مقبولیت مردمی
نمایه ی آثار حضرت آیت اللّه نکونا م (مد ظله العالی)
دفتر نشر آثار آیت الله العظمی محمدرضا نکونام (قدس سره)
جلد ۲
