پیش گفتار
بخش نخست: تقلید
تقلید
درآمد
احکام تقلید
تقلید در اصول دین
تقلید در احکام دین
اجتهاد و تقلید
شرط‌های ذاتی، اکتسابی و ضمنی
عادل
اعلم بودن
شناخت مجتهد عادل
فتوا
به دست آوردن فتوا
تغییر فتوا
احتیاط در فتوا
بیان اشتباه فتوا
تقلید از گذشتگان
بخش دوم: طهارت و نجاست
طهارت و نجاست
درآمد
ملاک پاکی و تمیزی
راه پی بردن به نجاست
نجس‌های ده گانه
۱ و ۲ ـ ادرار و مدفوع
۳ ـ منی
۴ ـ خون
شهید؛ شمع هستی
خون حیوان حلال گوشت
خون در تخم مرغ
شیر آمیخته به خون
خون لثه
خون بسته شده
خون در غذا
۵ ـ مردار
پوست اضافی بدن
کالای تولیدی در کشور‌های غیر مسلمان
جانوران پاک
۶ و ۷ ـ سگ و خوک
۸ ـ کافر
اهل کتاب
نجس بودن کافر
کفر و ارتداد
خوارج و ناصبی‌ها
غالیان (زیاده انگاران)
غلوّ در بستر تاریخ
حلول و اتحاد
وحدت وجود
۹ و ۱۰ـ شراب و آب جو
الکل، دارو و عطر خارجی
جوشیدن انگور یا آب آن
جوشیدن خرما، مَویز و کشمش
آب جو (فقّاع)
موارد چهارگانه ی غیر نجس
۱ـ عرق جنب از حرام
۲ـ عرق حیوان نجاست خوار
۳ـ خلط‌های غیر آلوده به خون
۴ـ تماس چیزی با درون بدن انسان
دیگر احکام طهارت و نجاست
شک در حکم گذشته
موارد شُبهه
اعلام چیز نجس
سرایت نجس به پاک
شک در رسیدن نجاست به درون چیز‌ها
نجاست و مایعات روان
خوردن نجس
واگذاری نجس
غذای نجس و صاحب خانه
بچه ی ممیّز
پاک کننده‌ها (مطهرات)
۱ ـ آب
شرایط پاک کننده بودن آب
ویژگی‌ها و احکام آب مطلق
شک در پاک بودن آب
گونه‌های آب مطلق
الف ـ آب کُر
آب فوّاره
آب شیر
اثبات آب کر
آب لوله
آب حوضچه‌ها
ب ـ آب قلیل
نجس شدن آب قلیل
احکام پساب (غساله)
ج ـ آب جاری
د ـ آب باران
هـ ـ آب چاه
آب مضاف
پاکی و ناپاکی آب مضاف
دیگر احکام آب مطلق و مضاف
شک در آب مطلق و مضاف
پاک نمودن ظرف آلوده به لعاب سگ
پاک نمودن ظرف آلوده شده با خوک و موش صحرایی
پاک نمودن ظرف شراب آلود
پاک نمودن ظرف نجس
پاک نمودن ظرف‌های بزرگ
پاک نمودن صابون، حبوبات و گوشت
غذای نجس لای دندان
پاک نمودن موی سر و صورت
پاک نمودن زمین
پاک نمودن نمک و سنگ نمک
پاک نمودن قند و شکر
۲ ـ زمین
۳ ـ آفتاب
بخش‌های جدای زمین و ساختمان
حصیر
شک در شرایط
تطهیر دو طرف دیوار
۴ ـ استحاله (تبدیل یافتن)
بخار و دود
کوزه، آجر و زغال نجس
۵ ـ دگرگونی شراب (انقلاب)
۶ ـ کم شدن دوسوم آب انگور
۷ ـ انتقال
انتقال خون
۸ ـ اسلام
۹ ـ تبعیّت
الف ـ تبدیل شدن شراب به سرکه
ب ـ تبعیّت (پیروی) در اسلام و کفر
ج ـ غسل دادن مرده
۱۰ ـ از بین رفتن اصل نجاست
۱۱ ـ استبرای حیوان نجاست خوار (قرنطینه)
۱۲ ـ غایب شدن مسلمان
۱۳ ـ بیرون رفتن خون متعارف از حیوان
مسایل تکمیلی طهارت
راه پی بردن به طهارت
احکام ظرف‌ها
طهارت‌های سه گانه
درآمد
وضو
باطل کننده‌های وضو
شیوه‌های وضو
وضوی ترتیبی
شستن صورت و دست‌ها
مسح سر و پا
وضوی ارتماسی
شرط‌های درستی وضو
احکام تکمیلی وضو
وضوی مسلوس و مبطون
کار‌هایی که نیاز به وضو گرفتن دارد
موارد وجوب وضو
موارد استحباب وضو
تماس با قرآن کریم و نام‌های متبرک
مسّ قرآن کریم
قرآن کریم و کافران
قرار گرفتن اشیای مقدّس در جای ناشایست
وضوی جبیره
غسل
غسل‌های واجب
غسل جنابت
گونه‌های جنابت
چیز‌هایی که بر جنب حرام است
استبرا
موارد وجوب و استحباب غسل جنابت
ساختار دوگانه ی غسل
غسل ترتیبی
غسل ارتماسی
غسل ارتماسی دفعی و تدریجی
احکام تکمیلی غسل
تداخل غسل‌ها
مسّ قرآن کریم
تیمم
موارد تیمّم
نخست ـ فراهم نشدن آب به اندازه ی وضو یا غسل
دوم ـ سختی بیش از اندازه
سوم ـ ترس از زیان
چهارم ـ نیاز به آب برای حفظ جان
پنجم ـ نیاز به آب برای تطهیر
ششم ـ نداشتن آب مباح
هفتم ـ نداشتن زمان برای وضو یا غسل
چیز‌هایی که تیمّم بر آن درست است
چگونگی تیمّم
طهارت و پاکی زنان
درآمد
حیض
کار‌هایی که بر حایض حرام است
کفاره ی نزدیکی در زمان حیض
غسل حیض
قضای نماز و روزه ی حایض
پاک شدن در تنگی وقت
دسته بندی زن‌های حایض
نخست ـ صاحب عادت وقتی و عددی
دوم ـ صاحب عادت وقتی
سوم ـ صاحب عادت عددی
چهارم ـ مُضطربه
پنجم ـ مُبتدِئه
ششم ـ ناسیه
دیگر مسایل حیض
نفاس
کار‌هایی که بر نفسا حرام است
غسل نفاس
استحاضه
نشانه‌ها و اقسام استحاضه
احکام استحاضه
استحاضه ی روان
تیمم در تنگی وقت
احکام تکمیلی مستحاضه
بهداشت تخلی
درآمد
احکام تخلّی
پوشش شرم گاه
نوع پوشش
وضعیت بدن در هنگام تخلّی
حرمت تخلّی در مکان‌های ویژه
پاک نمودن شرم گاه
استبرا
بخش سوم: عبادت (نماز)
نماز
درآمد
مبادی و شرایط نماز
نماز‌های واجب
نماز‌های شبانه روز
شرایط نمازگزار
وقت نماز
وقت نماز صبح
وقت ویژه و مشترک نماز ظهر و عصر
وقت نماز مغرب و عشا
احکام وقت نماز
خواندن نماز در تنگی وقت
نماز اوّل وقت
ندانستن مسایل نماز
قبله
مکان نمازگزار
شرط یکم: غصبی نباشد
شرط دوم: جای نماز آرام باشد
شرط سوم: بتوان نماز را در آن مکان به پایان رساند
شرط چهارم: بودن در آن جا حرام نباشد
شرط پنجم: بتوان واجبات نماز را به راحتی در آن جا انجام داد
شرط ششم: جای سجده نجس نباشد
شرط هفتم: محل ایستادن با جای سجده یکنواخت باشد
مستحبات مکان نمازگزار
پوشش در نماز
لباس نمازگزار
شرط نخست: پاک باشد
شرط دوم: مباح باشد
شرط سوم: از اجزای مردار نباشد
شرط چهارم: اجزای حیوان حرام گوشت نباشد
شرط پنجم: لباس مرد از ابریشم خالص نباشد
مواردی که پاک بودن بدن یا لباس نمازگزار شرط نیست
مستحبات لباس
مکروهات لباس
ساختار نماز
اذان و اقامه
مواردی که اذان گفته نمی‌شود
واجبات نماز
۱ـ نیّت
۲ـ تکبیرة الاحرام
۳ـ قیام (ایستادن)
ایستادن بیمار یا ناتوان
۴ـ قرائت
سوره ی نماز‌های مستحبی
بازگشت از سوره‌ای به سوره ی دیگر
بلند و آهسته خواندن نماز
تسبیحات چهارگانه
۵ ـ رکوع
ذکر رکوع
فراموش کردن رکوع
۶ ـ سجده
ذکر سجده
جای سجده
محل سجده
سجده در مورد اضطرار
شنیدن آیات سجده دار
۷ـ تشهّد
۸ ـ سلام نماز
۹ ـ ترتیب
۱۰ـ موالات
قنوت
باطل کننده‌های نما ز
مواردی که می‌توان نماز واجب را قطع نمود
تعقیبات نماز
صلوات بر پیامبر صلی الله علیه و آله
نماز‌های مستحب
نافله ی شب
نماز غفیله
نشسته خواندن نافله
شک‌ها در نماز
شک‌های باطل کننده
شک‌هایی که نباید به آن اعتنا کرد
شک‌های درست
نخست ـ شک میان دو و سه
دوم ـ شک میان دو و چهار
سوم ـ شک میان دو، سه و چهار
چهارم ـ شک میان چهار و پنج
پنجم ـ شک میان سه و چهار
ششم ـ شک میان چهار و پنج
هفتم ـ شک میان سه و پنج
هشتم ـ شک میان سه، چهار و پنج
نهم ـ شک میان پنج و شش
نماز احتیاط
حکم گمان و سهو
سجده ی سهو
چگونگی سجده ی سهو
قضای سجده و تشهد فراموش شده
نماز مسافر
شرط نخست: سفر، کم‌تر از هشت فرسخ نباشد
شرط دوم: قصد هشت فرسخ داشته باشد
شرط سوم: در راه از قصد خود باز نگردد
شرط چهارم: از وطن خود عبور نداشته باشد
شرط پنجم ـ برای کار حرام سفر نکند
شرط ششم ـ صحرانشین (خانه به دوش) نباشد
شرط هفتم ـ شغل یا زمینه ی پیشه ی او مساف رت نباشد
شرط هشتم ـ شغل او به مسافرت وابسته نباشد یا بسیار مسافرت نکند
شرط نهم ـ به حدّ ترخّص برسد
مواردی که نماز و روزه کامل است
الف ـ در وطن بودن
ب ـ قصد اقامت ده روز
ج ـ توقف یک ماه بدون قصد
احکام مسافری که نماز را تمام خوانده است
نماز جماعت
شرایط نماز جماعت
شرط اوّل ـ میان امام و مأموم مانع نباشد
شرط دوّم ـ جای ایستادن امام از مأموم بلند‌تر نباشد
شرط سوّم ـ رعایت فاصله میان امام و مأموم و میان مأمومان
شرط چهارم ـ مأموم جلو‌تر از امام نایستد
وظیفه ی مأمومان در جماعت
نیت فرادا و جماعت
اقتدای به امام جماعت
احکام جماعت
نماز جمعه
وقت نماز جمعه
چگونگی نماز جمعه
کیفیت خطبه‌های نماز جمعه
نماز عید فطر و قربان
شرایط نماز عید فطر و قربان
چگونگی نماز عید فطر و قربان
نماز قضا
ترتیب نماز‌های قضا
نماز قضای پدر
نیابت
نماز آیات
وجوب نماز آیات
وقت نماز آیات
چگونگی نماز آیات
نماز خوف
نماز استسقا (درخواست باران)
مسجد
احکام مسجد
نجس کردن مسجد
عدم امکان فروش مسجد و وسایل آن
بخش چهارم: عبادت‌های موسمی (روزه، حج و اعتکاف) روزه
درآمد
تعریف روزه و اقسام آن
نیّت
باطل کننده‌های روزه
یکم ـ خوردن و آشامیدن
دوّم ـ نزدیکی (جماع)
سوّم ـ استمنا
چهارم ـ دروغ بستن به خدا و معصومان علیهم السلام
پنجم ـ رساندن غبار انبوه به گلو
ششم ـ فرو بردن سر در آب
هفتم ـ ماندن بر جنابت و حیض و نفاس تا اذان صبح
هشتم ـ اماله با چیز روان
نهم ـ قی کردن
قضا و کفّاره
موارد وجوب قضای روزه
روزه ی مسافر
کسانی که روزه بر آن‌ها واجب نیست
پی بردن به آغاز ماه
گونه‌های روزه
روزه‌های حرام و مکروه
روزه‌های مستحب
حج
درآمد
شرایط وجوب حج
شرایط استطاعت
نیابت در حج
شرایط نایب
اقسام حج
اعتکاف
شرایط اعتکاف
احکام اعتکاف
بخش پنجم: اقتصاد
اقتصاد
درآمد
معامله (داد و ستد)
مشاغل و درآمد‌ها
سحر و جادو
کهانت و تنجیم
شعبده
احضار ارواح
غنا و خوانندگی
مشاغل بانوان
حمایت از ظالم
کتاب‌ها و نشریات گمراه کننده
تقلب در آزمون یا استخدام
خرید و فروش (بیع)
مستحبات معامله
معاملات باطل و حرام
خرید و فروش آلات حرام
دادوستد‌های مکروه
خرید و فروش
شرط‌های فروشنده و خریدار
معامله با کودک
دادوستد مال غصبی
شرط‌های جنس و عوض آن
خرید و فروش چیز‌های وقفی
ربا و رباخواری
انواع معامله
۱ ـ نقد
۲ ـ نسیه
۳ ـ سَلَفْ
شرایط معامله ی سَلَف
خرید و فروش میوه‌ها
گونه‌های فسخ (خیارات)
بیع شرط
اقاله (به هم زدن معامله)
احتکار و قیمت گذاری حکومتی
اقسام محجوران
نشانه‌های بلوغ
شرکت
شرایط شرکت قراردادی
تصرف در اموال شرکت
تقسیم مال مشترک
شُفعه
اجاره و سرقفلی
شرایط دو طرف اجاره
شرایط مالی که اجاره داده می‌شود
شرایط استفاده از مالی که اجاره داده می‌شود
سرقفلی
رهن (گروگذاری)
شرایط رهن
جُعاله (جایزه)
مضاربه (سرمایه و کار)
کشاورزی (مزارعه)
درآمد
مزارعه (کشاورزی مشاعی)
شرط‌های مزارعه
مساقات (باغ داری مشاعی)
شرایط مساقات
مغارسه
احیای موات، حیازت و تحجیر
حریم
مشترکات
حیازت و تحجیر
مجهول المالک
بخش ششم: بانک داری و بیمه
بانک داری اسلامی
درآمد
کارکرد‌های بانکی
قرض گرفتن
سپرده گذاری
جایزه‌های بانکی
احکام بانک داری
قرض الحسنه
سفته
بیمه
شرایط بیمه
صیغه و قرارداد بیمه
بخش هفتم: وجوهات شرعی و دارایی‌های عمومی
منابع مالی اسلام
درآمد
خمس
موارد وجوب خمس
الف ـ درآمد (منفعت کسب)
جهیزیه و خمس
مهریه و خمس
ارث و خمس
قناعت و صرفه جویی
خمس مالی که زکات نیز دارد
سال خمسی
خمس سرمایه و ترقی قیمت
مخارج و هزینه‌ها
خمس خانه
خمس اثاثیه ی منزل
خمس سرمایه و ابزار
خمس کتاب
خمس قرض
خمس مال کودک
خمس مال آمیخته به حرام
تصرّف در مال خمس نداده
خمس لباس و زیورآلات
خمس حقوق بازنشستگی
ب ـ معدن
ج ـ گنج
د ـ مال آمیخته به حرام
هـ ـ گوهر‌های دریایی
و ـ غنیمت
ز ـ زمین کافر ذمّی
مصرف خمس
سهم سادات
زکات
درآمد
نیّت زکات
موارد زکات
زکات گندم، جو، خرما و کشمش
نِصاب طلا و نقره
نِصاب نقره
شتر، گاو و گوسفند
نِصاب شتر
نصاب گاو و گاومیش
نصاب گوسفند
زکات سرمایه
موارد مصرف زکات
زکات فطره
انفال (دارایی‌های عمومی)
موارد انفال
دولت اسلامی و انفال
مالیات
درآمد
انواع مالیات
شرایط ماموران مالیات
وجوهات شرعی
بخش هشتم: تغذیه
تغذیه و خوراک
درآمد
شناخت پرندگان حلال گوشت و حرام گوشت
ذبح (سر بریدن حیوان)
شرایط حلال بودن حیوان
چگونگی سر بریدن حیوان
چگونگی کشتن شتر
صید
صید ملخ
شکار
شکار با اسلحه
شکار با سگ شکاری
بخش نهم: خانواده
پیوند ازدواج
درآمد
پیوند زناشویی
گونه‌های ازدواج
دستور خواندن عقد دایم
چگونگی خواندن عقد موقّت
شرایط عقد
یکم ـ صیغه به گونه ی درست خوانده شود
دوم ـ به هنگام خواندن صیغه قصد انشا (۱) شود
سوم ـ عاقد عاقل باشد
چهارم ـ زن و شوهر در عقد مشخص باشند
پنجم ـ زن و مرد از روی اختیار به ازدواج راضی باشند
احکام عقد
عیب‌هایی که به واسطه ی آن می‌توان عقد را بر هم زد
زنانی که ازدواج با آنان حرام است
ازدواج با خواهرزاده یا برادرزاده ی همسر
زن زناکار
عقد کافر
زنا با زن شوهردار
لواط
نزدیکی با دختر نابالغ
دیگر احکام عقد
اداره ی زندگی زناشویی
مهر
زمان ازدواج
ازدواج موقت
نگاه، ملامسه و صدا
شیردهی (رضاع)
شرایط محرم شدن رضاعی
آداب شیر دادن
نفقه
عقیقه
حضانت (نگه داری کودک)
فرزند خوانده
طلاق (جدایی)
درآمد
احکام طلاق
صیغه ی طلاق
عدّه ی طلاق
عده ی وفات
طلاق باین و رِجْعی
طلاق باین
طلاق رجعی
چگونگی رجوع
طلاق خلع و مبارات
خواندن صیغه
وکالت در خواندن صیغه
طلاق مبارات
لعان
چگونگی لعان
بخش دهم: روابط و حقوق اجتماعی
روابط اجتماعی
درآمد
احکام روابط اجتماعی
آزار رساندن به مؤمن
غیبت
موارد جواز غیبت
نجات جان مسلمان
سلام کردن
مسافرت به کشور‌های غیر اسلامی
معاشرت با غیر مسلمانان
شرکت در مجالس گناه
تجسس در مسایل شخصی
ضمانت
انواع ضمانت
وکالت
صیغه ی وکالت
شرایط وکالت
وکالت؛ عقد جایز
کفالت
صیغه ی کفالت
شرایط کفالت
حواله
شرایط حواله
قرض (دین)
صیغه ی قرض
شرایط قرض
احکام قرض
قرض ربایی
عاریه
انواع عاریه
ضمان عاریه
عاریه؛ عقد جایز
مصالحه (سازش)
شرایط مصالحه
سازش بر معاوضه
ودیعه (امانت)
شرایط امانت
احکام امانت
هبه (بخشش)
شرایط هبه
مواردی که نمی‌توان هبه را فسخ کرد
صدقه
شرایط صدقه دهنده
قسم
ویژگی‌های قسم
کفاره ی قسم
قسم دروغ
شرایط قسم
نذر
شرایط نذر
عهد
مسابقه و سرگرمی
شرایط مسابقه
مسابقات ورزشی
مسابقات علمی
مسابقه با آلات قمار
قرعه کشی و اعانه
لُقَطه (چیز‌های پیداشده)
غصب
ضمان
تقاص (بازپس گیری)
وقف
انواع وقف
سرپرستی و نظارت بر وقف
تحبیس ملک
بخش یازدهم: سیاست‌های کلان اسلامی
سیاست‌های کلان اسلامی
درآمد
حفظ و گسترش باور‌های دینی
استقلال فرهنگی
استقلال سیاسی
استقلال اقتصادی
حکومت دینی، مرجعیت و رهبری
فقه و شرایط فقیه
فقاهت؛ رمز ماندگاری تشیع
مرجعیت و رهبری دینی
شرایط احراز موقعیت رهبری دینی
تفاوت در ولایت تشریع و تکوین
مقبولیت عمومی فقیه
انتصابی بودن ولایت فقیه
حدود فقاهت و پاسخ گویی به مردم
صاحبان معرفت دینی
چندگانگی فقیهان و حوزه ی اقتدار آنان
زمان شناسی فقیه
رهبری، منصبی الهی، حقیقی و شخصی
امر به معروف و نهی از منکر
درآمد
جایگاه امر به معروف و نهی از منکر
شرایط امر به معروف و نهی از منکر
یکم ـ آگاهی و علم به احکام
دوم ـ احتمال تأثیر
سوم ـ پافشاری بر ترک واجب یا انجام گناه
چهارم ـ مفسده نداشتن
تنبیه کودک
سکوت عالمان در برابر بدعت‌ها
مراتب امر به معروف و نهی از منکر
دفاع و جهاد
درآمد
دفاع از حقوق شخصی
انواع جهاد
شرایط جهاد
جهاد دفاعی
جهاد ابتدایی
بخش دوازدهم: قضا و جرای اسلامی
قضا و جزای اسلامی
درآمد
قضاوت
شرایط قاضی
آداب قضاوت
دادخواهی
چگونگی قسم
احکام قاعده ی ید
اقرار
شرایط اقرار کننده
انکار پس از اقرار
اقرار به فرزندی شخصی
شهادت
شرایط شاهد
حدها و تعزیر‌ها
حدّ زنا
حدّ لواط
حدّ مساحقه
حدّ قیادت
دیگر مسایل حدود
نزدیکی با چهارپایان
استمنا
قذف
شراب خواری
سرقت (دزدی)
محارب
احکام مرتد
قصاص
اقسام قتل
راه‌های اثبات قتل
لوث
کفّاره ی قتل
دیه‌ها
انواع دیه
دیه ی کامل
قصاص و دیه ی عضو
دیه ی سقط جنین
دیه ی جراحات
حکم مواردی که دیه تعیین نشده است
بخش سیزدهم: تنگنا‌های فرصت (وصیت و ارث)
وصیت (آخرین سفارش‌ها)
درآمد
احکام وصیّت
صیغه ی وصیت
شرایط وصیت
پذیرش وصیت تملیکی
رد امانت و پرداخت بدهی
شرایط وصی
بازگشت از وصیت
هزینه‌های واجب
نافذبودن وصیت در یک سوم دارایی
وصیت نامعین
ارث (انتقال قهری مال)
درآمد
مراتب و طبقات ارث
ارث دسته ی نخست
ارث دسته ی دوم
ارث دسته ی سوم
ارث زن و شوهر
ارث اختصاصی پسر بزرگ‌تر
بخش چهاردهم: آغازی نوین
احکام مردگان
درآمد
محتضر
پسندیده‌های زمان احتضار
مستحبات پس از مرگ
احکام غسل، کفن، نماز و خاک سپاری
غسل می‌ّت
غسل کودک
غسل نامحرم
غسل جنابت و حیض
مزدگرفتن
غسل جبیبره‌ای
کفن
حنوط
نماز می‌ّت
چگونگی نماز می‌ّت
دفن
غسل مسّ می‌ّت
نماز نخستین شبِ قبر (نماز وحشت)
شکافتن قبر (نبش قبر)
کسانی که غسل و کفن لازم ندارند
شهید
کسانی که قصاص شده‌اند
دفتر نشر آثار آیت الله العظمی محمدرضا نکونام (قدس سره)
