کتاب حاضر به معرفی اصولیان نامآور از آغاز تا عصر مرحوم آخوند خراسانی میپردازد و آرا و نظراتهای اصولی نظام اجتهادی آنان را به خلاصه و فهرستوار بیان میکند و نوآوریهای هر یک از آنان که در راه تنظیم عناصر مشترک استنباط و کوششهای بسیاری داشتند را معرفی مینماید.
همچنین این نوشتار ضرورت و بایستگی علم رجال و اصطلاحات علم حدیث را به اختصار برمیکاود.
پیشگفتار
فصل نخست: تاریخ علم اصول
تدوین علم اصول
اصولیان امامیه
۱- ابن ابی عقیل عمانی
آرای نادر ابن ابی عقیل
۲- ابن جنید
ویژگیهای ابن جنید در استنباط
بعضی از آرای نادر ابن جنید
۳- شیخ مفید
فتواهای نادر شیخ مفید
۴- سید مرتضی
۵- علامه سلّار
۶- ابن زهرهی حلبی
فتواهای نادر ابن زهره
۷- شیخ طوسی
نتایج مفید عمل شیخ طوسی
تألیفات شیخ طوسی
ایستایی و رکود اجتهاد پس از شیخ
۸- ابن ادریس
شیوهی ابن ادریس در فقه اجتهادی
برخی نظرگاهها و فتواهای ابن ادریس
نتایج مفید کار ابن ادریس
آثار ابن ادریس
۹- وحید بهبهانی
دستاوردهای مهم این دوره
تألیفات وحید بهبهانی
۱۰- شیخ جعفر کبیر کاشف الغطاء
۱۱- سید جواد عاملی
۱۲- سید علی طباطبایی
۱۳- میرزای قمی
۱۴- صاحب جواهر الکلام
۱۵- شیخ مرتضی انصاری
نوآوریهای شیخ
۱۶- آخوند خراسانی
فصل دوم: درآمدی بر علم رجال و درایه
تعریف علم رجال
احتیاج به علم رجال
استدلال نافیان علم رجال
نخستین کتاب رجالی
کتابهای رجالی شیعه
الغضائری
محمدون ثلاث اول:
محمدون ثلاث متأخر:
جوامع رجالی در زمان متأخر
راههای اثبات وثاقت راوی
۱. توثیقات خاصه
۲. توثیقات عامه
پارهای از اصطلاحات علم الحدیث
اسامی دیگری از حدیث
الفاظ توثیق و مدح
الفاظ جرح
درایه