یکی از علوم موهوبی که از مواهب وزیارت الهی به شمار می‌رود، دانش «تعبیر خواب» است.
با آن‌که علم تعبیر از علوم سینه به سینه است و تا کنون به شیوه‌ای قاعده‌مند انسجام علمی نیافته است، می‌توان آن را تحت ضوابطی کلی و به صورت روشمند ارائه داد.
این علم همانند بسیاری از علوم دیگر آموزشی است و این کار از درجه‌ی بسیار مشکل و نیازمند زحمات فراوانی است، اما از آن‌جا که پیشینه‌ای ندارد، از تازگی و طراوت خاص خود برخوردار است.
علمی که همه‌ی مردم، اعم از عام و خاص، به آن احساس نیاز می‌کنند.
این کتاب برای نخستین بار سعی دارد با برشمردن اصول تعبیر، احکام و قوانین کلی آن را به صورت روشمند آموزش دهد و در این راستا از دو علم «فراست» و «تأویل» نیز یاد کرده است؛ علومی که از کمالات بلند باطنی انسان است که به دهش الهی وابسته بوده و نتیجه‌ی صفای باطن و ریاضت‌های سخت نفسانی است و جز برای اندکی از افراد، آن هم به طور نسبی و با کم و کیفیت مختلف حاصل نمی‌گردد.
پیش‌گفتار
فصل یکم: علم تعبیر از دیدگاه قرآن کریم
قرآن کریم، مرجع شناخت علم تعبیر
موارد استعمال واژه‌ی «رأی»
موارد استعمال واژه‌ی «رؤیا» و «تعبیر»
حضرت یوسف و تعبیر خواب
خواب حضرت یوسف
علم تعبیر؛ دانشی موهبتی
زیبایی اندام
معیار یافت باطن
اعطای حکم و علم به یوسف
عشق زلیخا
تفاوت ضعف ایمان و پلیدی باطن
پاکی حضرت یوسف
مقام توحید
دوره‌های سیر و سلوک حضرت یوسف
تعبیر خواب در زندان
برخی از ویژگی‌های خواب‌گزار
گذر از گذشته و آینده
اطمینان در تعبیر
آغاز تبلیغ و ارشاد
زمینه‌های لازم در تبلیغ
دردمندی، هجر و سوز معبّر
تاسف و اندوهی بجا
نتیجه‌ی بحث
دو رؤیای زندانیان و تعبیر آن
امید رهایی و عقوبت
ماجرای یک ضمیر
خواب ملک
أضغاث احلام
اطمینان و باورمندی
شرایط کلی رهبری
عشق و دوستی
دیدار یوسف با برادران و پدر
دوری از اشتغالات
فصل دوم: خواب و رؤیا
خواب
چیستی بیداری و خواب
خواب در قرآن کریم
کشف و توضیح بیش‌تر
آرامش و آسایش
خواب روزانه
خواب‌های طولانی و کوتاه
رؤیا
عوالم سه‌گانه و ارتباط آن با رؤیا
خواب و عوالم برزخی
رؤیا، بخشی از خیال متصل
اسباب رؤیا
رؤیا از دیدگاه قرآن کریم
راهیابی به حقایق معنوی
رؤیای جنگ بدر
مبشرات و اضغاث احلام
خواب‌های مبشر و خوش
نقش مزاج در دیدن مبشرات
شب‌زنده‌داری
ابعاد گوناگون هستی انسان
کم‌های زیاد
پایه‌های گناه
مست‌کننده‌ها
مردار شب و بی‌کار روز
خوابیدن زیاد و بیکاری
خواب زیاد و فقر فراوان
خواب اهل سلوک
نتیجه
خواب و تفاوت‌های فردی
ناهمگونی در خواب
فصل سوم: علم تعبیر
جایگاه علم تعبیر در میان علوم
شرایط لازم در علم تعبیر
تعبیر، علم سینه به سینه
ارکان علم تعبیر
علم تعبیر و مبادی آن
تقدم رتبی فلسفه بر تعبیر
لقمان حکیم علیه السلام
سجایای لقمان حکیم
چهره‌ای از هستی
معنویت و حاکمیت
عوامل رؤیا
روان درمانی با خواب
حیوانات و خواب و رؤیا
گسترش استعداد انسان
رؤیت موجودات مجرد
دیدن خدا در خواب و بیداری
پیچیدگی خواب
گوناگونی تعبیر
شرعیت و حجیت رؤیا
خواب از منظر تجربه و فلسفه
خواب، سلامتی بدن و قوت روح
خواب و مزاج
زمان و مکان خواب
خواب روز
اهمیت رؤیا
گستره‌ی رؤیا
رؤیا و حالات مردم
مناسبت‌های جانبی رؤیا
رؤیا و نام افراد
استخاره‌ی آیه و رؤیا
قرآن کریم و رؤیا
رؤیا و بیماری‌های گوناگون
ارایه‌ی رؤیا به معبر ناشایست
رؤیا و زمان
رؤیا و حالات غیر طبیعی
رؤیا و چهره‌های شایسته
رابطه‌ی رؤیا و تعبیر
بیداری شایسته و رؤیای خوب
رؤیا، مناصب و شغل‌ها
ارزش رؤیا
رؤیای کودکان و دیوانگان
تعبیر رؤیا در زمان‌های دور
ملاک‌های شناخت تعبیر درست
چگونگی بصیرت یافتن معبر
کمال نفس معبر
نقش صورت در رؤیا
هماهنگ‌کننده‌ی رؤیا
فصل چهارم: علم فراست
دانش «فراست»
علم فراست از دیدگاه قرآن کریم
سیمای اهل حق
فقیر آبرومند
اهل اعراف و ویژگی‌های آنان
تفاوت فراست و هوشمندی
فصل پنجم: علم تأویل
تأویل و یافت باطن اشیا
تفاوت تأویل و تعبیر
تأویل در قرآن کریم
بی‌پروایی در سلوک
مقام جناب خضر علیه السلام
سه ویژگی حضرت خضر و موسی علیهما السلام
مقام صبر
تفاوت سیر و سلوک با انزوا و پژمردگی
اعتراض حضرت موسی علیه السلام
مقایسه‌ی میان حضرت خضر و موسی علیهما السلام
نتایج سیر و سلوک حضرت موسی
تفاوت هوشمندی با دارا بودن علم باطن
منبع آگاهی حضرت خضر
بیان احکام باطن در ظاهر
موقعیت جناب خضر علیه السلام
مدبرات باطنی و امداد‌های غیبی
اولیای ظاهر و باطن
اولیای باطن و احکام شریعت
مدبرات امور و اسباب غیبی
مشمولان امداد‌های غیبی
مرز میان عالمان ظاهر و باطن
امکان وصول به مقامات باطنی
ظاهر و باطن و روز و شب
ماده و ناسوت
تفاوت مرتبه‌ی کمال خضر و موسی علیهما السلام
معرفت و آثار آن
مدرسه‌ی خضر و پذیرش شاگرد
راهیابی به حقایق گوناگون
استاد قابل و ماهر
توان گسترده‌ی آدمی
مقام ظاهر و باطن
تأویل قرآن کریم
رابطه‌ی تأویل و تعبیر
خلاصه و نتیجه‌ی بحث
شناخت مراتب انبیا علیهم السلام
تفصیل و اجمال در معرفی انبیا
حضرات انبیا علیهم السلام و امت‌ها
تفاضل حضرات انبیا بر یک‌دیگر
فهرست آیات
فهرست روایات
کتابنامه
دفتر نشر آثار آیت الله العظمی محمدرضا نکونام (قدس سره)
