کتاب اسلام ؛ هويت هميشه زنده

بسیاری از آن‌چه ما هم‌اینک از احکام اسلامی به صورت معمول و رایج می‌شناسیم، مدینهٔ فاضله‌ای است که با واقعیت‌های جامعهٔ امروز ما فاصلهٔ بسیار دارد و جامعهٔ اسلامی آن‌گونه که باید باشد، تاکنون تحقق نیافته است، راستی؛ چرا تاکنون احکام اسلامی در جامعه زنده نگردیده و اجرایی و عملی نشده است و چرا تاکنون ما «جامعهٔ اسلامی» نداشته‌ایم؟

نخستین مقالهٔ کتاب حاضر به بررسی و تحلیل مجموعه عللی می‌پردازد که باعث شده است اسلام به
عنوان دیانت خاتم که محدودیت زمانی ندارد و فرا زمانی است در مرحلهٔ نظریه باقی بماند و در سطح کلان جامعه نتواند اجرایی و عملی گردد و هویت زنده و حیات شفاف و عناصر حقیقی خود را بنمایاند.

تأمل فلسفی بر هستی و هستی‌شناسی عرفانی و تبیین این گزارهٔ فلسفی که: «وجود ویژهٔ ذات حضرت حق و خلق ظهور اوست» موضوع مقالهٔ «سه زاویهٔ هستی» است که گزاره‌های منطقی را به سه قسم تقسیم می‌نماید و مراتب ظهور هستی را در قوس نزول و صعود بر می‌شمرد و به تبیین کمال آدمی و مراتب آن می‌پردازد.

«دریافت‌ها و باورها» سومین یادداشت این مجموعه است که یافته‌ها و باورهای اعتقادی نگارنده را به قلم می‌آورد.

«اصول الحاد» نوشتهٔ کوتاهی است که توهمات و اشکال‌هایی که می‌توان از دو جهت مبدء فاعلی و علت غایی بر اثبات گرایان وجود خداوند وارد آورد را به گونه‌ای فلسفی طرح می‌نماید. اصل «عدم نیاز به غنی مطلق ازلی»، اصل «عدم امکان احالهٔ نیاز به ناهمگون»، اصل «بی‌نیازی پدیده‌ها»، و انکار غایت ربوبی و سیر الهی برای پدیده‌ها و نفی خیر و نیکو بودن غایت طبیعت با مشاهدهٔ آفات‌ها و شرور، اصول الحاد و پشتوانهٔ خدا انکاری به شمار می‌رود که به صورت فهرست‌وار در این نوشته آمده است.

نوشته‌های پنجم، ششم و هفتم هر یک یادداشت کوتاهی است دربارهٔ بعثت اسلام، ضرورت توجه به اطراف گرایی در پژوهش‌ها و پرهیز از مغالطهٔ تحویلی نگری و علایم شش‌گانهٔ رسالت عامه.