کتاب اخباری و اصولی چه می‌گویند؟
مطالعه پیش‌نمایش رایگان

کتاب اخباری و اصولی چه می‌گویند؟

آیت الله العظمی محمدرضا نکونام | ترجمه: -
ناشر
صبح فردا
سال انتشار
۱۳۹۳
زبان
فارسی
شابک
‏‫۹۷۸-۶۰۰-۷۳۴۷-۸۸-۱‬
نوع
🖥️📦 دیجیتال + فیزیکی
صفحات
۳۱۱

بازشناسی فرهنگ اخباری‌گری و اصول‌مداری در حوزه‌ی دین‌پژوهی، و نقد و تحلیل دو دیدگاه یادشده، در زمانی که ترفندهای مستکبران متنوع شده و خود را گاه در لباس تحجر و گاه در لباس تجدّدگرایی می‌نمایانند، زمینه‌ی رشد و ارتقای هرچه بیشتر فرهنگ دینی و دوری عالمان دین از ساده‌انگاری را فراهم می‌آورد.

کتاب حاضر، با هدف همین رسالت، به بررسی، نقد و تحلیل محورهای عمده و مهمی می‌پردازد که دو دیدگاه اخباری و اصولی را پدید آورده است.

تفاوت جوهری میان بدعت و نوآوری، روش‌مند بودن نظام اجتهاد عالمان شیعی، ضرورت تقلید و لزوم فراگیری دانش‌های اسلامی، تبیین جایگاه فلسفه و علوم عقلی در مدار استنباط آموزه‌های شرعی، و رابطه‌ی تحصیل علم با اشتغال عالمان دینی، برخی از سرفصل‌های این نوشتار است.

پیش‌گفتار
دست‌های پنهان و آشکار
دیروز و امروز
امروز و هر روز
تفرقه و انشعاب در امت اسلامی‏
کمیت حدیث فرقه‏
کیفیّت حدیث فرقه‏
حقانیت شیعه‏
۱- سلامت طریق‏
۲- اکثریّت خار و خاشاک‏
۳- آینه‌ی حق‌نما
۴- شک نکن!
۵- چشمه‌سار پاکی‌ها
۶- آن‌جا که فرشته پر بریزد
۷- انبیا زانو می‌زنند
پاسخی نمادین‏
رستگاری گروهی اندک و نقض غرض الهی‏
شیعه؛ تنها گروه رستگار
انشعابات داخلی شیعه‏
عصر تمدن و اسهال قلم!
پیدایش اخباری‌گری و اصول‌مداری‏
مهم‌ترین محور باور‌های اخباریان‏
اسلام و نیاز‌های بشر
هویّت شیعه و حدیث ثقلین‏
قرآن مجید
تعبّد محض‏
مذمت اختراع دعا
«أتو» به‌جای «أبو»؟
فهرست پاره‌ای از عقاید اخباریان‏
اخباریان از نگاه اصولیان‏
دین‌داری و انحراف‏
بخش نخست: بدعت و نوآوری‏
فصل یکم: بدعت‌های اصولی‏
بدعت و دفاع از حریم حق‏
فصل دوم: نوآوری‌های اصولیان‏
بدعت در لغت و اصطلاح‏
بدعت نیکو و حسن‏
بخش دوم: فقاهت اخباری و اجتهادی اصولی‏
فصل یکم: اجتهاد ناسالم و مباحث یبهوده‏
تفاوت مجتهد و فقیه‏
معنای فقیه‏
علم اصول و بازی با افکار پوسیده‏
علم اصول‏
پاره‌ای از یافته‌های عقلی اصولیان‏
۱- مقدمه‌ی علمی‏
۲- صحیح و عام‏
فصل دوم: اصولیان و روش اجتهاد در شیعه‏
ترک اسراییلیات‏
گذر از بستر تاریخ‏
روایت و علم رجال‏
تشخیص روایت و تکفیر شیخ‏
نقش علم اصول در استنباط
عالمان اصولی و استنباط احکام‏
اجماع‏
نسبت‌های ناروا
قیاس‏
قیاس منطقی‏
اقسام قیاس فقهی‏
نخست- قیاس منصوص العله‏
دوم- قیاس اولویّت‏
سوم- قیاس تمثیلی‏
علت‌های نهفته‏
استحسان‏
مصالح مرسله‏
یافته‌های هزار ساله‏ [۱]
زیربنای استنباط
تفاوت فقاهت و اجتهاد
ب) مقدمه‌ی علمی‏
ج) صحیح و اعم‏
سفره‌ی گسترده‌ی دین‏
قرآن کریم‏
سنت و روایات‏
عقل و مبادی حکمی آن‏
اجماع؛ رکن بی‌اساس‏
روش اجتهاد اصولی‏
بخش سوم: تقلید
فصل یکم: تقلید: پیروی از اجتهاد باطل‏
معنای تقلید
دلایل تقلید
اجماع و سیره‏
قرآن کریم‏
مذمت عمل به گمان‏
یک پیرایه‏
کاوش در سند و دلالت اخبار تقلید
فصل دوم: تقلید: از مجتهد صاحب شرایط
تعریف تقلید
تقسیم تقلید
تقلید صحیح‏
تقلید باطل‏
سرکوبی استعداد‌ها
تقلید صحیح و تعاون بشری‏
۱- اساس سه‌گانه‌ی تربیت‏
زاویه‌ی اول، استاد
زاویه‌ی دوم، نوآموز
زاویه‌ی سوم، پیرو
۲- اجتهاد و آگاهی در تقلید صحیح‏
۱- ادعایی خرافی‏
۲- عمومیّت دلیل عقل‏
۳- آسان بودن دین؛ گزافه‌ای دیگر
خاستگاه دوگانه‌ی اندیشه‏
پاسخ به اعتراضات اخباری‏
آیات قرآن کریم و تقلید
آیه‌ی سؤال‏
آیه‌ی نَفر
تقلید صحیح در روایت‏
* اولین مجتهد: «ابان»
* تقلید از معاذ
* آموزش تقلید
* محدودیت مرجعیت‏
پاسخ نهایی‏
وظیفه‌ی شیعه‏
بخش چهارم: تقلید از اعلم‏
فصل یکم: تقلید از اعلم: ادعایی دروغین‏
خرده‌گیری و نقد اخباریان‏
رسوایی تقلید از اعلم‏
ادعایی بدون دلیل‏
اصولی به بیراهه می‌رود
مصلحت دوران غیبت‏
فریب و حیله در انتخاب اعلم!
فصل دوم: تقلید اعلم: ضرورت عقل و فطرت آدمی‏
اعلمیت و ضرورت عقل‏
عمل شیعه و شعار دنیای متمدّن!
تقلید اعلم از دیدگاه معصومان علیهم السلام*
ماجرای اعلمیت‏
نقد و ارزیابی دلایل اصولیان‏
سیره‌ی عقلا
تعیین و تخییر
اطلاقات روایی‏
۱- راویان حدیث‏
۲- حاکم دینی در زمان غیبت‏
امتنان و گشایش‏
۳- عالم آگاه و صالح‏
شرایط مجتهد
نقد و بررسی گفته‌های اخباریان و اصولیان‏
نقد و تحلیل نظرگاه اخباریان‏
فریب و حیله در انتخاب اعلم‏
تحلیل و نقد باور‌های اصولی‏
بخش پنجم: تحصیل علوم اسلامی‏
فصل یکم: آلوده سازی دین به دانش‌های بشری‏
اصطلاحات بی‌ثمر
فصل دوم: بلندای اندیشه دینی‏
الف- بازگشایی اندیشه‌ی دینی‏
ب- ارتقای اندیشه و شکوفایی حقایق دینی‏
ج- دین‌داری و آگاهی‏
شرایط پنج‌گانه‌ی تحصیل علم‏
پیچ وخم راه‏
استوانه‌ی اساسی دین‏
بخش ششم: فلسفه و علوم عقلی‏
فصل یکم: فلسفه‌ی یونانی و ناهنجاری در دین‏
فصل دوم: تصدیق بدون تصور
دو برداشت از فلسفه‏
اسلام؛ مکتب تعقّل‏
حوادث شوم و تاریخ ادیان‏
زشتی‌ها به‌جای زیبایی‌ها
روایات و حرمت فلسفه‏
تفاوت خانقاه و کلیسا با فلسفه و عرفان‏
بخش هفتم: عالمان دینی و اشتغال‏
فصل یکم: عالمان و ضرورت اشتغال‏
فصل دوم: مفهوم کار و اشتغال‏
منافات نداشتن کار با تحصیل‏
تفاوت میان علما و معصومان علیهم السلام‏
تاراج سرمایه‌ها
کار در اوقات فراغت‏
بخش هشتم: شریعت و معیشت‏
فصل یکم: حرمت مصرف معیشت از شریعت‏
فصل دوم: نقد دلایل حرمت امرار معاش از بیت المال‏
جهت اثباتی بحث‏
جهت منفی‏
وجوب عینی کسب معاش‏
تعارض کار و تحصیل‏
حرمت اخذ اجرت‏
جواز و حرمت نیابت‏
استقلال روحانیت شیعه‏
نیازی به تحصیل علم نیست‏
بخش نهم: خمس‏
فصل یکم: بخشش خمس‏
روایات باب اباحه‌ی خمس‏
فصل دوم: ضرورت پرداخت خمس‏
مالکیّت معصومان علیهم السلام‏
سنگینی اعتقاد به مالکیت کلی معصومان علیهم السلام‏
انواع سه‌گانه‌ی مالکیت‏
مالکیت حقیقی‏
دو. مالکیت تشریعی‏
سه. مالکیت اعتباری مردم‏
مراتب طولی مالکیّت‏
لطف بی‌پایان معصوم علیه السلام‏
دلایل ثبوت خمس‏
الف: قرآن مجید
عشق و شوق هر ذرّه‏
عشق به ابد
طبیعت اولویّت‏
عنایت ربوبی‏
ب: روایات معصومان علیهم السلام‏
کفر انکارکننده‌ی اصل خمس‏
گفتار پایانی‏
جهت دوم: نقد و بررسی روایات اباحه‌ی خمس‏
روایات اباحه‌ی خمس‏
* خمس و زنا
تأثیر لقمه‌ی حرام‏
* نپرداختن خمس و شدید‌ترین گرفتاری‏
* خمس و مولود پاک‏
موانع خارجی و اباحه‌ی غیر دایمی‏
عدم پرداخت خمس و خوردن آتش‏
بررسی دلالت و سند توقیع‏
الف) اشکال دلالی‏
ب) اشکال سندی‏
نمادی کلّی‏
دلایل محکم بر نفی اباحه‏
۱- قرآن مجید
۲- روایات‏ [۱]
۳- عمل و عدم ردع معصومان علیهم السلام‏
۴- سیره و عمل مستمر شیعه‏
۵- فلسفه‌ی وجودی خمس‏
۶- اشتغال یقینی‏
روایات لزوم پرداخت خمس‏
خمس؛ پشتوانه‌ای مستقل‏
خمس و تضییع حقوق‏
آتشی در دل‏
شیعه؛ تنها مرام مستقل جهانی‏
خمس، ضامن بقای شیعه‏
بخش دهم: تحریف قران کریم‏
فصل یکم: ادعای تحریف قرآن کریم‏
تحریف‏
سنت الهی و پراکندگی امّت‏
قرآن امام علی علیه السلام‏
دو پرسش مهم و اساسی‏
فصل دوم: تحریف ناپذیری قرآن کریم‏
شایعه‌ی تحریف و دوستان ساده‌لوح‏
معنای تحریف‏
چند دلیل بر عدم تحریف‏
۱- آیه‌ی ذکر
۲. آیه‌ی لا یأتیه الباطل‏
۳- اخبار ثقلین‏
۴- نقض بر تمام بودن سوره‌ها
۵- عمل حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام‏
۶- امضای معصومان علیهم السلام‏
علت تمایل اخباریان به تحریف‏
قرآن حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام‏
پایان سخن‏
بخش یازدهم: تقیه‏
فصل یکم: ضرورت تقیه‏
کثرت و قاطعیّت روایات‏
سه دسته افراد
فصل دوم: مرز‌های تقیه‏
تقیّه و نفاق پیچیده‏
مرز‌های تقیّه‌ی صحیح‏
بخش دوازدهم: شهادت بر ولایت امام علی (علیه السلام) در اذان و اقامه‏
فصل یکم: پیرایه‌ی شهادت بر ولایت در اذان‏
همجواری با حق‏
جزئیّت و ورود؟
همگامی با اهل سنت‏
پرچم‌داران انحراف‏
جسارت دینی‏
اسلام، فدای منافع!
فصل دوم: امر محبوب و ذکر مطلوب‏
الف- فراز‌های اذان و اقامه‏
- فتاوای عالمان شیعه‏
- معنای بدعت در دین‏
ویژگی ذکر‌های مستحبّی‏
تفاوت ذکر شهادت با بدعت اهل سنت‏
بخش سیزدهم: نماز جمعه‏
فصل یکم: وجوب نماز جمعه‏
اجتهاد در مقابل نص‏
نماز جمعه؛ تجسم عینی دین‏
فصل دوم: لزوم شناسایی مقتضی و مانع‏
نماز جمعه در منظر عالمان شیعه‏
مبارزه‌ی منفی‏
۱) جهت اقتضا
۲) وجود مانع‏
بخش چهاردهم: رسالت روحانیت‏
فصل یکم: پی‌آمدهای شوم باور‌های اصولیان‏
۱- أخاذی‏
۲- پیشه قرار دادن نماز و محراب‏
۳- منبرداری و معرکه‌گیری‏
۴- تملق، چاپلوسی و عوام‌فریبی‏
۵- تکبر و خودنمایی‏
۶- حسد و استکبار
۷- اتلاف وقت و بی‌کاری‏
۸- رساله‌های بسته و فتاوای کهنه و تکراری‏
مصلحت نیست‏
فصل دوم: روحانیت همیشه مظلوم و خشم شوم‏
روحانیّت مظلوم شیعه‏
کتابنامه‏ [۱]
نویسندهآیت الله العظمی محمدرضا نکونام
مترجم-
ناشرصبح فردا
سال انتشار۱۳۹۳
شابک‏‫۹۷۸-۶۰۰-۷۳۴۷-۸۸-۱‬
زبانفارسی