زیبایی از آن جهت که زیبایی است و نیز لذت از آن جهت که لذت است هیچ گاه در دین ناپسند دانسته نشده است. هر کسی از هر چیزی لذت نمیبرد، بلکه هر کس از چیزی که مناسب وی است لذت میبرد؛ چنانچه سگ از استخوان و مور از دانه و پشه از قاذورات، و انسان از کمالات ویژه خود لذت میبرد و هر پدیدهای ابتهاج و لذتی دارد. انسانهای کامل از وصول به جمال حق بهجت دارند و سرور حقیقی آنان به شمار میرود.
زیبایی نیز دامنه وسیع و گستردهای دارد که در بحث «زیبا شناسی» باید از آن سخن گفت. علم، سخن و صوت و نغمه همه معیارهایی برای زیبایی دارد.
اسلام هیچ گاه با زیبایی، لذت و انواع کامیابیها مخالف نبوده و مرزهای آن را با دقت روشن نموده است و دین اسلام را باید تنها دین کامیابی و لذت؛ اعم از کامیابی مادی و مجرد دانست؛ چنانکه پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله میفرماید: «حبّب إلی من دنیاکم النساء والطیب، وجعل قرّه عینی فی الصلاه» (الخصال، ص ۱۶۵)؛ از دنیای شما سه چیز برای من دوست داشتنی است: زنان، بوی خوش و نور چشم من در نماز قرار داده شده است.
زن، عطر و نماز همه کامیابی است که هم لذتبری مادی را شامل میشود و هم استفاده از لذایذ معنوی و مجرد را. پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله نور چشم خود را در نماز و سجاده میداند و سجاده مانع از بهرهوری وی از زن و عطر که قدرت جنسی را مضاعف میسازد نیست. اگر امروز مسلمانان در امور جنسی از عقدههای روانی و حسرت رنج میبرند و نوامیس آنان که در چند لایه لباس و چادر خود را پنهان نمودهاند امنیت ندارند، از این روست که از سیره پیامبر خویش به دور افتادهاند و مشی عالمانه و مورد پسند شریعت در زندگی خود ندارند و روشهای کامیابی را نمیدانند. کامیابی است که سلامت اجتماعی و روحی و روانی را به مردم هدیه میدهد. پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله هم محراب و هم «نساء» و «طیب» را داشت و از آنها بهره میبرد. آن حضرت صلیاللهعلیهوآله عطر را برای همسر استفاده میکند و همسر را برای این که بر گزاردن نماز توانایی داشته باشد. نمازی که با دلی آرام خوانده شود و نه با قلبی سرشار از عقده، کمبود و حسرت. کامیابیهاست که انسان را به معنویات میرساند و انبیا و اولیا علیهمالسلام بهترین این نعمت را داشتند. حضرت امیر مومنان علیهالسلام بهترین زن عالم؛ حضرت زهرا علیهاالسلام را دارد که در فضیلت، هیچ حوری بهشتی همسان ایشان نیست.
دین اسلام احکامی زیبا دارد و زندگی زیبا و بانشاطی را برای مسلمانان میخواهد و بر این اساس کسی بر دین اسلام است که از زیباترین اخلاق فردی، خانوادگی و اجتماعی برخوردار باشد و متاسفانه، اندیشمندان دینی ما نتوانستند این زیبایی را برای جامعه تشریح نمایند و نهتنها خود بلکه بشریت را از اندیشههای متعالی آن محروم ساختهاند. پیامبر اسلام صلیاللهعلیهوآله چنان شیرین و عزیز بود که در مدت بیست و سه سال بعثت خویش، ابوسفیان و هند جگرخوار را به کرنش وا داشت. این گونه زیستن پیامبر صلیاللهعلیهوآله و همه را عاشق خویش نمودن نیز بهخاطر مسایل غیبی نبود بلکه اخلاق حضرت صلیاللهعلیهوآله این چنین بود و هر گبری را به انقیاد میکشید. حضرت صلیاللهعلیهوآله تا وقتی که به پیامبری مبعوث نشده بود مورد اعتماد همگان بود و کفار نیز اعتماد و اعتقاد کامل به ایشان داشتند و آن حضرت را «محمّد امین» میخواندند و زمانی کفار مکه با ایشان مخالفت نمودند که پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله آنان را از عبادت بتان نهی نمود و نغمه «لا اله الا اللّه» سر داد وگرنه هیچ کس با شخص پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله مشکلی نداشت. «ام سلمه» که یکی از همسران پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله است چنان خود را برای آن حضرت آرایش میکند و لباس زیبا میپوشد و بر گیسوان خود شانه میزند و آن را به اطراف میافشاند که گویا زنی آسمانی است که همسر پیامبر خدا صلیاللهعلیهوآله گردیده است (ر. ک : کافی، ج ۵، ص ۱۱۷)، اما در روزگار ما برخی همسران چون نعش مردگان شدهاند و دل آنان از حسرتها، کمبودها، بغضها و عقدههای درونی سرد و مرده است و به خاطر سیستم غلطی که در آن تربیت شدهاند زندگیها شیرین نیست و نه آغوش زن آغوش عشق و مهر است و نه مرد پناهگاه مطمئن زن و وفادار به وی و شوقی برای هماوردی میان همسران وجود ندارد و اسلام چنین زندگی بی روح و مردهای را نمیخواهد و نشاط و شادمانی و سرمستی و شیدایی را برای پیروان خود در چارچوب آموزهها و احکامی که آورده است از مسلمانان انتظار دارد؛ همانطور که زندگی پیشوایان دین علیهمالسلام چنین بوده است، ولی متاسفانه مسلمانان چنان فرهنگ عسرتی و سخت گیرانهای را بر خود حاکم نمودند که بسیاری از امور مباح و جایز را فراموش کردند و گویا در جواز هر چیزی باید دلیلی رسیده باشد و اجازه دهد در حالی که شارع هر چیزی را که به معصیت و حرام نینجامد جایز میداند و امور واجب آن نیز تعریف شده است. دین اصل اولی در هر چیز بهجز امور محدودی را جواز میداند و هر دینی که چنین نباشد با آسیب رکود فکری و انجماد ذهن پیروان خود رو بهروست.