رویا تنها عوامل روانی و عاطفی و زمینه‌های عقلی را در بر دارد و شخص خواب بیننده است که موقعیت و اهمیت و الزام خواب را مشخص می‌کند و از جانب شرع دلیلی بر اطاعت و الزام از آنچه در خواب دیده می‌شود رویا بسیار اهمیت دارد، جهات عاطفی و عقلی آن است که زمینه‌ساز هر نوع بازدهی و بهره‌گیری می‌باشد و تمام اقوام و ملل، در نوع فرهنگ و روش خاص خود با آن هماهنگ بوده و شرع نیز در همین محدوده با آن هماهنگ است.
مطلبی که در زمینه خواب و رویا مورد اهمیت فراوان است، درک درست رویا و فهم شایسته آن است که آن را دارای قدرت عملیاتی نمودن می‌سازد و معبر می‌تواند رویا را ثمربخش نماید. البته، رویا به‌طور کلی در شخص خواب بیننده کم و بیش تعبیر می‌شود و به‌طور ناخودآگاه تحقق پیدا می‌کند؛ ولی چیزی که هست توجه خاصی که می‌شود از آن به دست آورد را فراچنگ نمی‌آورد و از این نظر مورد استفاده قرار نمی‌گیرد، مگر آن که تعبیر شود و به آن توجه گردد.
هنگامی که شخص خواب‌بیننده از سلامت و صحت نفس برخوردار است و صاحب کمال می‌باشد و از قدرت تعبیر برخوردار است و یا معبری شایسته آن را به درستی تعبیر می‌نماید، باید به الزام عقلی و عاطفی آن توجه ویژه شود و اهمال آن در این موارد عاقلانه نیست؛ گذشته از آن که حالات و موقعیت‌هایی در رویا پیش می‌آید که نفس واقع را دلالت دارد و رویا آیینه تحقق آن می‌باشد که در این صورت، عین الزام و عمل است و این گونه رویا‌ها جایگاه خاص خود را دارد و در بعضی مواقع زمینه‌ای است برای رویت غیب و شهود باطن.
توجه به جنبه‌های عقلی، عاطفی و شخصی رویا حایز اهمیت است و رویا جهت حقوقی و الزام دینی و شرعی ندارد و آنچه از جانب دین در زمینه اهمیت رویا مطرح گردیده است، بیش‌تر در جهت بازیابی و شناخت واقعیت موجود فرد خواب بیننده و استفاده از آن در مسیر کمال می‌باشد.
دفتر نشر آثار آیت الله العظمی محمدرضا نکونام (قدس سره)
